Miernictwo techniki świetlnej - wykład


.: Wiadomości ogólne :.

  Zakres miernictwa techniki świetlnej

 

   Produkcja sprzętu oświetleniowego jak i technika oświetlania wymagają dokonywania pomiarów.  Mierzy się m.in.: strumień świetlny, światłość, natężenie oświetlenia, współczynniki odbicia,  przepuszczania i pochłaniania. Ta część miernictwa techniki świetlnej, dot. pomiarów światła białego (pozornie achromatycznego) nazywa się fotometrią ogólną.

   W fotometrii widmowej (nazywanej inaczej spektrofotometrią), uwzględnia się rozkład widmowy promieniowania. Do tego działu miernictwa techniki świetlnej należą pomiary: rozkładu widmowego promieniowania źródeł światła lub/i opraw oświetleniowych, monochromatycznych współczynników odbicia i przepuszczania.

   Pomiary barwy powierzchni świecących, odbijających selektywnie czy przepuszczających światło (filtry) dotyczą zagadnień z zakresu kolorymetrii.

 

 

  Zakres promieniowania istotny z punktu widzenia miernictwa techniki świetlnej

 

   Miernictwo techniki świetlnej w głównej mierze koncentruje się na widzialnym dla oka ludzkiego zakresie promieniowania optycznego, które zawiera się w umownym przedziale od 380 nm do 780 nm. Promieniowanie to nazywane jest światłem.  Nie bez znaczenia jednak pozostają promieniowanie nadfioletowe i podczerwone - sąsiadujące z promieniowaniem widzialnym.

 

długość fali promieniowanie symbol odbierane przez oko wrażenia
< 280 nm daleki nadfiolet UVC

nie stanowi bodźca wrażenia wzrokowego

(promieniowanie niewidzalne)

280 - 315 nm  średni nadfiolet UVB
315 - 380 nm bliski nadfiolet UVA
380 - 780 nm widzialne

(światło)

VIS  380 - 736 nm - światło fioletowe
 436 - 495 nm - światło niebieskie
 495 - 566 nm - światło zielone
 566 - 589 nm - światło żółte
 589 - 627 nm - światło pomarańczowe
 627 - 780 nm - światło czerwone
780 - 1400 nm bliska podczerwień IRA

nie stanowi bodźca wrażenia wzrokowego

(promieniowanie niewidzalne)

1400 - 3000 nm średnia podczerwień IRB
3000 nm - 1 mm daleka podczerwień IRC

 

 

   Zainteresowanie zakresami promieniowania optycznego przylegającymi do światła związane jest z zasadą działania poszczególnych elektrycznych źródeł światła. Niewidzialne promieniowanie nadfioletowe wytwarzane jest np. w świetlówkach czy lampach rtęciowych, które dzięki luminoforom transformowane są na dłuższe długości fali (ulokowane w zakresie promieniowania widzialnego). Z kolei w przypadku  lamp żarowych maksimum promieniowania przypada w podczerwieni.

 

 

Promieniowanie elektromagnetyczne - określenia, nieporozumienia

 

   W odniesieniu do promieniowania optycznego z zakresu widzialnego i niewidzialnego dla oka ludzkiego,  można spotkać następujące sformułowania: "światło widzialne", "światło niewidzialne". Posługują się nim niektóry studenci, fizycy a nawet autorzy książek. Warto jednak podkreślić, że w terminologii techniki świetlnej pojęcia te nie występują. Światłem nazywamy promieniowanie zdolne do pobudzenia narządu wzroku. A zatem promieniowanie na które oko ludzkie nie reaguje nie jest światłem. Tak więc określenie "światło niewidzialne" jest swego rodzaju sprzecznością.

 

 

Określenia promieniowania elektromagnetycznego
nieprawidłowe z punktu widzenia techniki świetlnej prawidłowe
światło widzialne

światło

lub

promieniowanie widzialne

światło niewidzialne promieniowanie niewidzialne